Nieuwsoverzicht

(Ver)taalnieuws

Live ondertitelen met spraakherkenning

dinsdag 30 januari 2018

 

Wanneer ik aan mensen vertel dat ik ook live ondertitel, gaat het gesprek doorgaans als volgt:

 

-"Ah, live ondertitelen? Dan kun jij megasnel typen?"

 

-"Nee, want wij typen niet tijdens het ondertitelen. Dat doen we eigenlijk alleen om fouten te corrigeren."

 

-"Huh?"

 

RadioTimes publiceerde onlangs een artikel over hoe live ondertiteling met spraakherkenning in z'n werk gaat. Dat artikel kun je hier lezen..

 

Hoe heet het apenstaartje in andere talen?

Vrijdag 9 juni 2017

 

Je had er waarschijnlijk nog nooit bij stilgestaan, maar het apenstaartje heet niet alle talen 'apenstaartje'.

 

In Denemarken zeggen ze 'olifantenslurf' en in Zweden 'kaneelbroodje'. Bulgarije had iets minder inspiratie...

 

Lees hier welke originele namen het in andere talen heeft.

 

Nieuwe woorden in de Van Dale

Vrijdag 28 april 2017

 

Taal evolueert continu en dus moeten woordenboeken mee-evolueren. Van Dale heeft daarom deze maand 999 nieuwe woorden toegevoegd, waaronder sjoemelsoftware en decolletéportemonnee. Deze woorden maken nu officieel deel uit van de Nederlandse taal.

 

In het Nederlandse programma De Wereld Draait Door hebben ze daarom Ton den Boon, de hoofdredacteur van de Van Dale, uitgenodigd. Bekijk hier het fragment.

 

SignAloud: handschoenen die gebarentaal vertalen

dinsdag 10 januari 2017

Het nieuws is niet meteen heet van de naald, maar ik kwam het nu pas tegen: twee studenten (Navid Azodi en Thomas Pryor) van de universiteit van Washington hebben de Lemelson-MIT Student Prize gewonnen met hun uitvinding 'SignAloud'.

SignAloud kan gebaren omzetten in gesproken taal en bestaat uit een paar handschoenen die draadloos met een computer verbonden zijn. De computer analyseert de gebaren en zet ze vervolgens om. Zo kan iemand die gebarentaal niet begrijpt gewoon meeluisteren met wat gebarentalige staat te vertellen.

Er bestaan al een hoop andere technologieën die gebarentaal 'vertalen', maar de jongens vonden dat geen van deze techonologieën erg praktisch waren voor dagelijks gebruik en gingen op zoek naar een opslossing. Ze ontwikkelden lichte, ergonomische handschoenen die even makkelijk te gebruiken zijn als een hoorapparaat of contactlenzen.

 

De vraag is nu alleen...hoe kan de horende persoon terugpraten?

 

 

Een taal zonder telwoorden

donderdag 8 december 2016

In het noordwesten van Brazilië woont een klein volk genaamd de Pirahã. Ze zijn met zo'n 700 en er is de laatste jaren al veel over hen geschreven omdat hun taalsysteem op z'n minst opmerkelijk is te noemen: de taal heeft maar acht medeklinkers, drie klinkers en... geen telwoorden. Niet eens 'een' of 'twee'. In de plaats daarvan heben ze drie uitdrukkingen: hói (een beetje), hoí (een beetje meer) en baágiso (een hoop).

Ik hoor je al denken: Hoe vragen ze dan bijvoorbeeld om één stuk hout? Het antwoord op die vraag is eenvoudig. Dat doen ze gewoon niet.

Als je verder nadenkt, is het voor ons ook wel een beetje gek dat een moeder dan ook niet kan zeggen hoeveel kinderen ze precies heeft, maar dat is ook niet nodig. Zij weet wie haar kinderen zijn en dat is genoeg.

 

Als je meer wilt weten hierover kun je alvast starten bij dit artikel van Mike Vuolo waarin hij meer vertelt over taalkundige onderzoeken die werden uitgevoerd bij de Pirahã.

 

 

Google Translate wordt slimmer

maandag 21 november 2016

Google Translate heeft een update doorgevoerd voor de talen die het vaakst gebruikt worden in het vertaalprogramma. Voor deze talen (Engels, Chinees, Frans, Duits, Japans, Koreaans, Portugees, Spaans en Turks) maakt Google niet langer gebruik van een model dat woord voor woord gaat vertalen wat er staat, maar wordt er nu ook gekeken naar de context. Die context is uiteraard zeer belangrijk om tot een correcte vertaling te komen.

 

Hoe gebeurt dat nu? Wel, Google heeft voor deze talen een ander model toegepast dat gebaseerd is op 'neural machine translation', waarbij er een soort artificieel neuraal netwerk wordt gecreëerd dat meer rekening zou moeten kunnen houden met context.

Hoewel deze aanpak relatief nieuw is, zien de resultaten van recente onderzoeken er veelbelovend uit.

 

 

Ondertitelen is out, maar is dat ook erg?

maandag 14 oktober 2016

In ons land worden steeds meer tekenfilms en liveaction-series voor kinderen en jongeren gedubd in plaats van ondertiteld. Zo vaak zelfs, dat het eigenlijk al de norm is geworden: bij een bioscoopbezoek kun je voor kinderfilms steevast kiezen tussen de originele, ondertitelde, versie en een gedubde versie.

De vraag is of dit nu geen slechte invloed heeft op de kennis van het Engels bij Vlaamse kinderen? Hoewel sommige ouders ervan overtuigd zijn dat hun kinderen slechter Engels kunnen dan zij op dezelfde leeftijd, moet er nog steeds een wetenschappelijk onderzoek komen dat dit kan bevestigen. Psycholinguïst Wouter Duyck (UGent) benadrukt alvast wel dat het gebruik van ondertitels belangrijk is voor het niveau van de Engelse taal van ­onze jeugd

 

Lees het volledige artikel van Valerie Droeven in De Standaard.

Live audiodescriptie

vrijdag 21 oktober 2016

Ben jij ook benieuwd naar hoe de opnames van een audiobeschrijving verlopen? Dan is dit jouw kans om het eens van dichtbij mee te maken! Op zaterdag 19 november organiseert Muntpunt een demonstratie van zo'n opname met de stemmen van Geertje De Ceuleneer en Herman De Winné. Hoofdrolspeler Hubert Damen begeleidt de audiodescriptie als commissaris Witse.

 

Voor meer info kan je terecht op uitinvlaanderen.be of op de website van Muntpunt.

 

 

Hoe kijken blinde en slechtziende kinderen tv?

woensdag 19 oktober 2016

Blinde en slechtziende kinderen kijken ook graag tv. Op de vraag hoe ze dat dan doen, gaf Karrewiet voor haar Ketnetters een antwoord. In een reportage voor het kinderjournaal van Kentet wordt door blinde en slechtziende kinderen zelf uitgelegd wat audiodescriptie precies is en waarom ze het zo fijn vinden dat het er is. Over één ding zijn ze het vervolgens ook eens: er moeten meer kinder- en jeugdprogramma's komen die audiodescriptie hebben. Bekijk hier de reportage.

Week van het Nederlands

zaterdag 8 oktober 2016

Vandaag start de week van het Nederlands! Tot en met 15 oktober worden er tal van activiteiten georganiseerd die kunnen gaan van een workshop tot een optreden en van lezingen tot kortingsacties.

 

Voor meer info kun je terecht op: weekvanhetnederlands.org

 

 

Het is onmiskenbaar:

Belgisch-Nederlands is in

woensdag 28 september 2016

"Ook de academisch geschoolde Vlaming krijgt het nu moeiteloos over de lippen: dat hij z'n vriend iets moet, dat hij op z'n honger blijft zitten, en dat hij Kevin noemt. En de taalkundige, hij stelt het niet alleen vast, hij juicht het hartelijk toe: eindelijk heeft de Vlaming zijn complexen afgelegd!"

Blinde olympische atleten luisteren

naar hun medailles

woensdag 14 september 2016

Deze blinde en slechtziende atleten luisteren naar hun medailles. Er zitten namelijk voor het eerst kleine bolletjes in die lawaai maken als je met de medailles schudt. Brons heeft het minste aantal bolletjes, goud het meest, waardoor een gouden medaille ook het meeste 'lawaai' maakt.

 

"Aan de snoskommer kom ik niet"

vrijdag 22 juli 2016

Een interview met Marjolein Algera, de Nederlandse vertaalster van De GVR over hoe ze dubbingvertaling van de film heeft gemaakt.

Taalrechten voor Vlaamse Gebarentaligen

maandag 23 mei 2016

Vandaag, tien jaar na de erkenning van de Vlaamse Gebarentaal, is er nog steeds heel wat werk aan de winkel wat betreft rechten van de VGT-gebruikers. Hoewel de erkenning heel belangrijk was voor de Vlaamse Gebarentaligen, is die erkenning tot nu eerder symbolisch geweest. Daar moet verandering in komen.

 

Lees meer

Facebook gaat foto's beschrijven voor blinden

dinsdag 5 april 2016

Facebook heeft een nieuwe functie gelanceerd waardoor blinden en slechtzienden kunnen horen wat op foto’s staat die op het sociale netwerk gedeeld worden. Jammer genoeg is de functie voorlopig enkel beschikbaar in de VS en op toestellen die gebruikmaken van IOS.

Hoe zat het ook weer met zij, hen en hun?

maandag 7 maart 2016

Twijfel jij ook wel eens tussen hen en hun? Neem dan zeker eens een kijkje op deze interactieve website, waar alles op ludieke wijze nog eens haarfijn wordt uitgelegd.

 

Audiobeschrijving voor alle Vlaamse films

dinsdag 2 februari 2016

Zowat alle Vlaamse films krijgen vanaf april audiodescriptie zodat ze ook te volgen zijn door blinden en slechtzienden. Het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) trekt vijfduizend euro per film uit, voor descriptie via een smartphone-app die in de bioscoop kan worden gebruikt.

Evolutie van de teletekstondertiteling bij VRT

vrijdag 29 januari 2016

De telekstondertiteling bij VRT bestaat al meer dan 30 jaar. Natuurlijk was het toen, 30 jaar geleden, niet zoals wij het nu kennen. Zo kon men 'in den beginne' de ondertitels niet voorbereiden en werden de journaals ook niet ondertiteld. Voor een volledig overzicht van het verloop van de ontwikkeling van de teletekstondertiteling kun je hier terecht.

 

Skype krijgt realtime ondertiteling

14 januari 2016

Vanaf vandaag is het voor alle Windows-gebruikers mogelijk om live vertalende (!) ondertiteling te krijgen bij een Skypegesprek.

 

Ik benieuwd hoe automatische ondertiteling op basis van spraakherkenning in een gratis programma presteert. Met natuurlijke spreektaal heeft professionele spraakherkenningssoftware het al moeilijk, laat staan in een gesprek tussen twee (of meerdere?) personen die elkaar onderbreken of overlappen en waar de input van geluid niet altijd van de hoogste kwaliteit is.

 

Bovendien is het al gebleken dat machinevertalingen nog zeer vaak een onnauwkeurig resultaat produceren. Breng deze twee samen en ik voorspel een 'leuk om eens te proberen' om dan snel over te schakelen op een of andere lingua franca.

 

Lees meer

 

DIW op bezoek bij de dienst teletekst

13 januari 2016

Enkele dagen geleden werd aangekondigd dat na VTM nu ook VRT gaat stoppen met teletekst. Gelukkig blijft de 888-ondertiteling voor doven en slechthorenden wel nog bestaan.

 

De Ideale Wereld ging voor de gelegenheid eens een kijkje hoe het 'de mannen' van de dienst teletekst vergaat.

 

 

Google Translate biedt Star Wars-taal aan

30 november 2015

Het vertaalprogramma Google Translate heeft er de komende maanden een taal bij. Tot 8 februari kun je namelijk met Google Translate vertalen naar het Aurebesh, een taal uit Star Wars.

 

'Vertalen' is misschien wel een groot woord is in dit geval: Google Translate zet je boodschap enkel om in de lettertekens van het Aurebesh. Het gaat dus eigenlijk eerder om een transliteratie van het schriftysteem van de brontaal naar dat van het Aurebesh.

 

Met de feestdagen voor de deur is het misschien wel een leuke manier om je vrienden die fan zijn van de filmreeks bijzondere kerst- of nieuwjaarswensen over te maken.

Blijf op de hoogte

Volg mij op deze sociale netwerken

Denis Media Access Services

Mechelsesteenweg 233

2550 Kontich

 

0 (032) 472 44 33 12

 

info@d-mas.be

 

@DenisMAS_

Nuttige links:

 

Belgische Kamer van Vertalers en Tolken: www.cbti-bkvt.org

De Taalsector: www.taalsector.be

De Taalunie: www.taalunie.org

Vlaams audiovisueel fonds: www.vaf.be

Brailleliga: www.braille.be

ADLAB-project: www.adlabproject.eu